dostum sigircik 1Ortaokulun ilk yılıydı. Yeni bir okuldaydım. Bütün arkadaşlarım yeniydi. Bir üst sınıfın öğrencileri bile çok büyük geliyordu bana. Üstelik burası bir erkek okuluydu. Sürü psikolojisinin esas olduğu, çocukların alfalar ve diğerleri diye ayrıldığı ve ilişkilerin alfaların ilişkilerine göre biçimlendiği bir ortamdı yani. Devrecilik de vardı. Üst sınıf altındaki sınıfları ezme hakkına sahipti ve bütün alfalarının uzlaştığı belki de tek konu buydu.

Yaşıtım çocukların çoğu gibi ben de top oynamayı seviyordum. Top oynamak dediğime bakmayın, yalnızca futbolu kast ediyorum. Beş dakikalık teneffüslerde bile maç yapardık. Büyük sınıfların en büyük keyfi de küçüklerin topunu kaçırıp havaya dikmekti. Çoğunlukla dama kaçardı o toplar. Sanırım asıl hedef de oydu zaten. Bir gün top tam da bendeyken lise son sınıflardan bir hödük gelip topu kaptı. Onun topu dikmesine fırsat vermeden ben karşısına dikildim. Sonuçta ben mahallede büyümüştüm; kavga, gündelik işlerden biriydi. Hödüğün topu dama atmasını engelledim. Hödük bunu kendine yediremedi, sürü olarak geziyorlardı. Beni yakamdan tuttuğu gibi fırlattı. Tam da gözümden, duvara tosladım. Gözüm morardı ve şişip kapandı; o gün öğrendiklerimin yanında hiç kalan şeyler. Ve o günden sonra hiç kimseye zorbalık yapmadım mı sanıyorsunuz? İşler öyle yürümüyor ne yazık ki! Büyük sınıf olduğumda kimsenin topunu dikmedim, dikmeye çalışanları da engelledim. Yapılacak başka zorbalıklar vardı.

Zorbalığın en tuhaf yanı bu işte, size yapıldığı anda farkına varırsınız. Zorbalık yapmaya gelince, çoğunlukla şakadır yaptıklarınız, kötü niyetli değilsinizdir, incitmek istememişsinizdir. Sonuç değişmez, yaptığınız zorbalıktır, ama farkına varmak istemezsiniz. Empati her zaman işe yarar. Gelin, Adam’ın hikâyesine bakalım.

Adam, dokuz yaşında, sıradan bir öğrencidir. Birkaç iyi arkadaşı vardır ve sınıfın geriye kalanıyla da bir sorunu yoktur; Rory, Pj ve Shane hariç. Bu üçü Adam’a rahat vermezler. Adam, maruz kaldığı zorbalıkları içine atıp zorbalarına katlanmaya çalışır. Ailesi de sorunlu sayılabilecek bir dönemden geçmektedir. Babası gece vardiyasındadır, annesi de çok çalışmaktadır ama işleri çok da iyi değildir. Adam’ın dedesi geçmişe gömülmüş biçimde yaşlılar yurdunda yaşamaktadır. Adam dedesini sık sık ziyaret eder.

Günlerden bir gün Adam bir sığırcık görür. Daha sonra aynı kuşla birçok defa karşılaşan Adam, kuşun kendisini takip ettiğinden neredeyse emindir. Ne zaman başı sıkışsa kuş ortaya çıkmaktadır. Bir gün öyle bir duruma düşer ki, sığırcık olmasa belki de o durumun sonuçları tahminlerimizin bile ötesinde kötü olacaktır. Peki ama Adam’ın canına hiç tak etmeyecek mi, sabrı tükenmeyecek mi? Maruz kaldığı zorbalıklara ve bu konuda aldığı öğütlere daha ne kadar katlanacak?

“Dostum Sığırcık” zorbalık meselesini yalnızca Adam’ın gözünden anlatmıyor. Yakın çevresinin bu durumu nasıl gördüğünü, Adam’a nasıl destek olduğunu ya da olmadığını, Adam’a ne öğütler verdiğini de okuyoruz. Adam’ın içinde debelendiği zor durumdan çıkmasına yardım eden kişilerden biri de yaşlılar yurdunda yaşayan ve zihni geçmişe takılıp kalmış, artık öz kızını bile tanıyamaz haldeki dedesi oluyor. Bu noktada kitabın yaşlılık, yaşlıların bakımı gibi son derece önemli konulara da değindiğini söylemeliyim.

Çocukların dünyasında zorbalık her gün yaşanan ama neredeyse hiç gündeme gelmeyen bir konu. Üstelik çeşidi de bol. Dünyalı Dergi’nin Eylül sayısında zorbalık konusuna iki sayfa ayırmıştık. Dergiyi doğrudan eline verdiğimiz çocuklar ilk anda göz atmak için sayfaları hızlı hızlı çevirirken zorbalık sayfasında takılıp kaldılar. Bunun nedenini sorduğumuzda, “Çünkü bunu her gün yaşıyoruz,” dediler. Dürüstlükten çekinmeyen bazı çocuklar zorbalık yaptığını da söyledi. Biz de hazırladığımız bölümden bir poster hazırladık. Poster o kadar çok indirildi ki şaşarsınız. Çünkü zorbalık bir biçimde, her yerde! Adam’ın hikâyesinin önemi de burada işte.

Kitabı okuduktan sonra düşünmeden edemedim: O şaşkın sığırcık Adam’ın içinde bir yerlere sinip kalmış özgüveni ya da cesareti mi? Bir kuşu ellerimden kaçırır gibi bazen…

dostum sigircikDostum Sığırcık
Özgün adı: Adam’s Starling
Yazan: Gillian Perdue
Resimleyen: Barry Reynolds
Çeviren: Şahika Tokel
Yaş grubu: 9+
Yapı Kredi Yayınları, 2014,145 sayfa, karton kapak
ISBN: 978–975–08–2972-7