senin paran 01Para çok tuhaf bir şey. Sevseniz de sevmeseniz de ona yaşamınızda yer vermek zorunda kalıyorsunuz. Aylık belli bir miktar para karşılığında günümüzün (ömrümüzün) belli bir süresini harcamak üzere işe giderken bayiye uğrayıp çok ama çok paraya sahip olup bu hayattan kurtulma hayalleriyle aldığımız piyango biletinin parasını öderiz. Kimilerinin piyango bileti görünümünde umut satın almaya ihtiyacı yoktur. Onlar paralarını kendilerini mutlu edeceğine inandıkları nesnelere yatırırlar. Mesela İstanbul gibi damarları tıkalı, trafiği felçli bir kentte yaşadıkları halde iki kişilik lüks bir otomobil alırlar. Otomobilin kadranında kent sokaklarında asla çıkamayacakları yükseklikte bir hız yazar. İşe yaramasa da parasını verip alacak güçleri vardır ve bu gücü kullanmışlardır. Bazıları ihtiyaçları olan şeyleri satın alabilmek için önce borç almak zorundadır ve bu yaşamsal bir sağlık ihtiyacı da olabilir. Bazen de işler biraz tersten ilerler ve bir miktar para karşılığında bir insan böbreğini satar. Parasını ödeyenin yaşamı kurtulurken, parayı alanınki biraz eksilir. Sanırım insanoğlunun kendi kendini düşürdüğü en büyük tuzaktır para.

senin paran 02Parayla ilgili çok daha acayip şeyler de vardır. Mesela “paraya para kazandırmak” diye bir deyim vardır ki, benim gibi yaşamının uzun bir dönemini boyunca aldığı işin parasını konuşmakta zorlanıp o işten kazancını ödeme yapılınca (o da eğer yapılırsa) öğrenenler için anlaşılmaz bir deyimdir bu. Borsanın niye çöktüğü, dalgalandığı ya da yükseldiği de bir o kadar anlaşılmazdır benim gibiler için. Parayı bilmemekten, tanımamaktan kaynaklanır bu durum. Eh, insan bilmediği şeyi çocuğuna da anlatamaz. Onun yerine, hazır anlatılmışını alır ve çocuğuyla birlikte öğrenir. Bu konunun hazır anlatılmışı “Senin Paran!” dizisi oluyor.

“Senin Paran!” dizisi, cisminden nasıl kazanıldığına, harcamaktan biriktirmeye kadar paradan, genel olarak para kavramından söz ediyor. Kitaplar, harcamadan önce iyice düşünmek gerektiğine, paranın da paylaşılabileceğine vurgu yapıyor. Dizinin tüm kitaplarında, insanı asıl mutlu edenin parayla alınan şeyler değil, sevdiğimiz insanlarla koşup oynamak, parayı ya da satın alınan şeyleri paylaşmak olduğuna vurgu yapılıyor.

senin paran 06Yazar Claire Llewellyn, parayla ilgili tüm meselelere eşit uzaklıkta duran ve referanslarını günlük yaşantımızdan alan bir dille anlatmış konuyu. Yazarın para gerçeğini yadsımayan kısa ve net cümlelerinin alışverişe, para harcamaya ya da daha çok para sahibi olmaya özendiren bir yanı da yok. Metinler Mike Gordon’ın yaptığı renkli resimlerde gösterilen durumlarla desteklenmiş. Çizer, resimlerde keyifli ayrıntılara yer vermiş. Örneğin, “Para Nedir?” adlı kitapta parasını biriktirip istediği bisikleti (aslında bir üçteker) alıp kasksız binen kız çocuğunun peşinden kaskla koşan bir anne görebiliyorsunuz. “Paramı Nasıl Biriktiririm?” adlı kitapta düzenli para biriktirmekten söz edilirken gösterilen fideler, azar azar biriken paranın yeterli seviyeye ulaştığı sahnede kocaman birer ayçiçeğine dönüşüyor. “Paramı Nasıl Harcarım?” adlı kitapta para harcamanın birçok örneği gösterildikten sonra, en son sayfada paramızı okul servisini yenilemek için düzenlenen kermeste, dolayısıyla herkesin yararına da harcayabileceğimizi gösteren bir resim var ama bunlar yazıyla açıklanmamış. “Paramla Neler Yapabilirim?” adlı kitapta ise karşımıza tekerlekli iskemlesiyle herkes gibi yaşayan, bizim memleketteki gibi neredeyse dışlanmaya maruz kalmadan yaşama karışan bir çocuk çıkıyor karşımıza.

Tüm kitapların sonunda “Anne, Baba ve Öğretmenlere Notlar” bölümü var. Bu bölümde bazı açıklamalar ve birkaç etkinlik önerisi yer alıyor.

Kabullenmekte zorlansam da, para, yapılan işin, harcanan emeğin karşılığını ödemeye yarayan bir araç. Bu araçla en erken yaşta tanışmanın, onu kullanmanın yolları üzerine düşünmenin ve farklı olasılıkları fark etmenin önemli olduğunu düşünüyorum. “Senin Paran!” dizisi, büyük bir boşluğu dolduracak gibi görünüyor.

Bu kitapları da okumak isteyebilirsiniz:

paranedir kapakPara Nedir?
Özgün Adı: What is Money?
Yazan: Claire Lleewellyn
Resimleyen: Mike Gordon
Çeviren: Burcu Ünsal
Yaş grubu: 4+
Redhouse Kidz, 2013, karton kapak, 24 sayfa
ISBN: 978-605-4119-44-8
.
paraminasilbiriktiririm kapakParamı Nasıl Biriktiririm?
Özgün Adı: Saving My Money
Yazan: Claire Lleewellyn
Resimleyen: Mike Gordon
Çeviren: Burcu Ünsal
Yaş grubu: 4+
Redhouse Kidz, 2013, karton kapak, 24 sayfa
ISBN: 978-605-4119-46-2
.
paraminasilharcarim kapakParamı Nasıl Harcarım?
Özgün Adı: Spending My Money
Yazan: Claire Lleewellyn
Resimleyen: Mike Gordon
Çeviren: Burcu Ünsal
Yaş grubu: 4+
Redhouse Kidz, 2013, karton kapak, 24 sayfa
ISBN: 978-605-4119-47-9
.
paramlaneyapabilirim kapakParamla Neler Yapabilirim?
Özgün Adı: My Money Choices
Yazan: Claire Lleewellyn
Resimleyen: Mike Gordon
Çeviren: Burcu Ünsal
Yaş grubu: 4+
Redhouse Kidz, 2013, karton kapak, 24 sayfa

ISBN: 978-605-4119-45-5