3 BoyutluYağmur Ormanı

Temsili görsel. Kaynak: kesfetmekicinbak.com

İstanbul’da yaşayan papağanların farkında mısınız? Güvercinden büyük, kargadan küçük, yeşil, uzun kuyruklu kuşlar bunlar. Sürekli kargalarla kapışıyorlar. Gündüz saatlerinde cırtlak sesleriyle etrafta üçlü, beşli topluluklar halinde uçuyorlar. Ben onlara ilk defa Gülhane Parkı’nda rastladım. Sonra Fenerbahçe ve Caddebostan sahilde karşılaştım. Yakın zamanda Erenköy’de, bizim evin etrafındaki ağaçlarda da yaşadıklarını fark ettik.

Şehir efsanelerine göre, bu papağanlar, evcil hayvan taşırken devrilen bir kamyondan kaçmış. Aynı efsanenin bir başka biçimine göre hayvan taşıyan bir gemi batmış Marmara’da, ondan sonra çıkmış bu papağanlar ortaya. Papağanların küresel ısınma etkisiyle ya da ilk Körfez Savaşı’ndan kaçarak buralara kadar geldiğini söyleyen de var. Bu kuşların İstanbul’da görülmesiyle ilgili ilk bilimsel kayıtsa 1992 yılına aitmiş. Bunların hangisi doğru, hangisi yanlış bilmiyorum. Ben, ne zaman bu papağanları duysam ya da uçuşurken görsem, yağmur ormanlarını düşünüyorum.

Yağmur ormanları ekvator çevresindeki tropik bölgelerde bulunuyor. Pembe nehir yunusundan memeli olduğu halde gagası da olan ornitorenge kadar gezegenimizdeki tüm hayvan çeşitlerinin yarısından fazlasını barındırıyor. Orkideden et yiyen bitkilere kadar birçok bitki yağmur ormanlarında yaşıyor. Bugün kullandığımız bazı ilaçlar, sadece yağmur ormanlarında yetişen bitkilerden yapılıyor. Kısacası, bir papağan çığlığıyla herhangi bir şey gibi aklıma düşen yağmur ormanları, yaşamın vazgeçilmez bir parçası. Yağmur ormanlarını çocuklara anlatmanın ne kadar önemli olduğu açık, değil mi? O halde size Pearson’ın yayınladığı “3 Boyutlu Yağmur Ormanı” kitabına bakmayı öneriyorum.

Kitap, yağmur ormanlarının tanımı, yeri, barındırdığı canlı çeşitliliği gibi konulara değinerek başlıyor. Birkaç sayfada, kısa ve öz bilgilerle yağmur ormanlarının genel yapısı hakkında bilgileniyoruz. Ardından kitabın en eğlenceli kısmı, 3 boyutlu sayfaları geliyor. Sayfayı açınca, yağmur ormanından bir kesit derin bir tiyatro sahnesi gibi karşınızda beliriveriyor. Bir sürü bitki ve hayvan bu sayfalarda keşfedilmeyi bekliyor. 3 boyutlu sayfaların iki yanında, o sayfada bulabileceğiniz hayvanlarla ilgili bilgiler yer alıyor. Dünyanın en büyük kemirgeni kapibara, zehirli derisiyle ok kurbağası, el kadar irileşen tarantula, koca gagasıyla tukan, hareketsizlikten kürkü yosun tutan tembel hayvan gibi türlü çeşit hayvan bu sayfalarda karşımıza çıkıyor.

Yağmur ormanlarının diğer adını biliyor musunuz? Dünya’nın akciğerleri! Yeryüzünün yalnızca yüzde 6’sını kapladığı halde, Dünya’daki oksijenin yüzde 15’ini yağmur ormanları üretiyor. Önemi daha nasıl anlatılabilir ki? Ne yazık ki Dünya, biz insanlar sayesinde kanserli bir sigara tiryakisinden farksız. Zira “Dünya’nın akciğerleri” dediğimiz yağmur ormanlarının her yıl ortalama 128.000 kilometre kare büyüklüğündeki koca bir parçasını talan ediyoruz, tüketiyoruz, yok ediyoruz! İsviçre’nin 3 katı büyüklüğünde bir alan! Bunu engelleyebiliriz. Biliyorum, “Daha kendi memleketimizde iki milyon ağacın katline neden olacak 3. Köprü projesini bile engelleyemiyoruz, yağmur ormanlarını nasıl kurtaralım?” diye soruyorsunuz. Bir yerden başlamak lazım, değil mi? Benim aklıma çocuklardan daha iyi bir başlangıç noktası gelmiyor. Üstelik bu yazıda ele aldığımız kitap bir sürü eğlenceli etkinlik olanağı da sunuyor. İşte birkaç öneri:

• “3 Boyutlu Yağmur Ormanı” kitabını okurken düz sayfalarda gördüğünüz hayvan ve bitkileri 3 boyutlu sayfalarda bulmaya çalışabilirsiniz.
• Bayıla bayıla yediğimiz bazı yiyeceklerde kullanılan vanilya, tarçın, zencefil gibi baharatların ve çikolata yapımında kullanılan kakao çekirdeklerinin kökenin yağmur ormanlarında olduğunu çocuğunuza anlatabilirsiniz. Bilgiye giden yol da mideden geçebilir.
• Çocuğunuzla birlikte kitapta karşınıza çıkan hayvan ve bitkiler hakkında araştırma yapabilir, bunlar hakkında albümler oluşturabilirsiniz.
• Çocuğunuzla birlikte yakın çevrenizdeki yaşam çeşitliliğini gözlemleyebilir, gözlemlerinizi keşif dosyasında toplayabilirsiniz. Hatta belki de derlediğiniz bilgileri kullanarak çocuğunuzla birlikte “3 Boyutlu Yağmur Ormanı” gibi bir kitap üretebilirsiniz.
• Bu yazının sonuna yorum bırakanlardan bir kişiye kitabı armağan edeceğiz. Bırakacağınız yorumda bu kitaptan yola çıkarak yapılabilecek etkinlik önerilerine ya da yağmur ormanlarıyla ilgili bilgilere ya da yakın çevrenizdeki bitki ve hayvanlara dair gözlemlerinize yer verebilirsiniz. (Çekilişi gerçekleştirdik ve “3 Boyutlu Yağmur Ormanı” kitabının talihlisi “Pınar Kılınc” oldu! Tebrikler:)

“3 Boyutlu Yağmur Ormanı” 3+ çocuklara önerilmiş ama 7-8 yaşındaki çocukların da ilgisini çekeceğinden şüphem yok. Hatta benim bu kitapla geçirdiğim zamana bakacak olursanız, belki de yaş grubu önerisi o kadar da önemli değildir.

Acaba bir gün şu uçuşup duran cırtlak papağanların kanadına tutunsam yağmur ormanlarına kadar gidebilir miyim?

Hamiş 1: İstanbul’daki papağanlarla ilgili bir yazı.

Hamiş 2: “3 Boyutlu Yağmur Ormanı”ndan söz ettiğimiz radyo programının kaydını dinlemek için buraya tıklayın.

Bu kitapları da okumak isteyebilirsiniz:

• Yuvada
• Kediler
• Çocuklar İçin Kedi ve Köpek Bakımı
• Hayvanlar Âlemi
• Bitkiler Düyası
• Türkiye’nin Ağaçları
• Türkiye’nin Kuşları

Tagged as: 3+, bitkiler, doğa, doğal yaşam, hayvanlar, orman, üç boyutlu kitap