Evet, farkındayım. Başlık günümüz Türkiye’sinde birçok biçimde anlaşılabilir, birçok göndermeye malzeme olabilir. Türkçe nereye çekersen oraya uzayabilen bir dil olduğu için, ki en uzun sözcüğü lastiktir, bu başlığı atarken epey tedirginlik yaşadım. Bu noktada Türkçenin yazıldığı gibi okunduğunu da anımsamakta yarar var. Zira tam olarak yazdığımı kast ediyorum.

Okullar açılalı bir hafta oldu. Artık defter kitap eksiği kalmamıştır. Kurşun kalemler kısalmaya başlamış, kiminin silgisi çoktan düşmüş, arkası dişlenmiştir. Can sıkıntısıyla tek başına mücadele edecek kadar yaratıcı çocuklar, bozuk paranın suretini kurşun kalem sürterek defter sayfasına çıkarmayı çoktan keşfetmişlerdir. Okul ritmini, kıvamını bulmuştur. Sınıf ortamında bir doz öğretmenle, bir doz da derslerle tepkimeye giren öğrencilerin jöleleşme süreci de başlamıştır. O halde gelin öğrencilere keyif ve istek verecek, onların ufkunu açacak, kendilerini dersten uzaklaşmış hissederken öğrenmeye devam edecekleri bir kitaptan söz edelim.

Kitabımız “Hayvanlar Âlemi / Doğada Eğlenceli Bir Bilim Gezisi”, İş Bankası Kültür Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılmış. Kitabın tasarımcılarının, danışmanlarının, editörlerinin, çizerlerinin, fotoğrafçılarının adını künyeye nasıl sığdıracağımızı bilmiyorum.

Kitap, hayvanlar âlemini börtü böcek, memeliler, kuşlar gibi farklı türler ve sahil, yağmur ormanları gibi farklı yaşam ortamlarına göre ele alıyor. Her bölümün altında bir sürü başlık ve bir sürü ilginç bilgi var. Örneğin, bukalemunların dili bedenlerinden uzunmuş. Timsahlar sürekli diş çıkarabilirmiş. Hemşire köpekbalıklarının karnındaki yavrulardan güçlü olan, daha doğmadan kardeşlerini yermiş. Geyik böceklerinin büyük çeneleri yemekten çok güreşmeye yararmış. Kutup ayıları bir seferde 100 km yüzebilirlermiş.

Kitabın dili çok güzel ayarlanmış; hem yormuyor, hem bilimsel terimleri, terminolojiyi ihmal etmiyor. Konular soru-başlıklar altında anlatılmış ki, merak uyandırmaması çok zor. Anlatım oyunla ve metin kutularıyla hareketlendirilmiş. Her sol sayfanın sol üst köşesinde, “Bak ve Bul” adlı yuvarlak bir pencere var. Bu pencerenin ortasında, o bölüme uygun bir canlının resmi var ve altında adı yazıyor. Yapmanız gereken, o çift sayfadaki resmin içinde bu yuvarlak penceredeki canlıyı bulmak. “Harika bir şey!” başlıklı bölüm, ele alınan canlılarla ilgili ilginç bilgileri veriyor. Örneğin, bazı tam büyümüş tırtıllar doğdukları andaki ağırlıklarının tam 2700 katına ulaşabiliyorlarmış. “Şimdi Anladım” başlığı altındaki metin kutusu, o çift sayfada anlatılan konunun hayli kısa ve maddeler halinde verilen bir özetini içeriyor. Her bölümün sonunda yer alan testi çözerek bilgileri pekiştirmek de mümkün. Kitabın sonunda sözlük ve dizin bölümleri yer alıyor.

Kitabın görsel zenginliğine diyecek yok doğrusu. Çocukluğumda saatlerce karıştırıp durduğum Hayvanlar Ansiklopedisi bana nasıl bir his veriyorduysa, bu kitabın görselleri de o hissi veriyor. Anlayacağınız kitap tam bir belgesel çalışması.

Gördüğünüz gibi, başlıkta ne yazdımsa yazıda onu anlattım. Hiçbir gönderme, sünme, çekme yok. Üstelik kitabın çocukların çok ilgisini çekeceği de ortada. Okuldan sıkıldıkça kafalarını bu kitapla dağıtabilirler. Şimdi söyleyin bakalım, ateş böcekleri uçar mı? Siz yorum kısmına bildiğinizi yazın, ben yarın kitaptan bakıp doğru yanıtı söylerim.

Bu kitapları da okumak isteyebilirsiniz:

Hayvanlar Âlemi / Doğada Eğlenceli Bir Bilim Gezisi
Özgün Adı: What? Where? Why?
Editörler: C. Brereton, C. Brown, J Stroud, J. Morris, R. Mclean
Çeviren: Yiğit Değer Bengi
Yaş grubu: 8+
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 160 sayfa, 2011, karton kapak
ISBN: 978-9944-88-944-5