Erkekler ağlamaz mı? Duygularımı çiziyorum…

Sıkıldığınızı, üzüldüğünüzü ama bırakın ağlamayı, of çekmeyi, iç geçirmeye bile hakkınızın olmadığını düşünün. Belki de seviniyorsunuz ama minicik bir tebessüme bile izniniz yok. Heveslenip aldığınız ve çok da sevdiğiniz civcivinizin öldüğünü, üzüldüğünüzü, çevrenizdekilerin üzüntünüzü küçümsediğini, “Amma yaptın ha! Altı üstü bir civciv, alırız yenisini,” dediğini hayal edin. Ağır bir hastalığa yakalandığınızı getirin aklınıza. Derinizin rengi, uyruğunuz, inancınız, şiveniz, anadiliniz vs. nedeniyle dışlandığınızı, hor görüldüğünüzü, aşağılandığınızı geçirin bir aklınızdan. Daha da korkuncu, benzer nedenlerle bir başkasını aşağıladığınızı varsayın bir an. Sizden daha güçlü biri ya da birileri size istemediğiniz şeyler yapsa ne hissedersiniz? Mesela durmadan gelip yanağınızdan makas alsa? Ya daha ileri giderse? Şimdi bir de içinize attığınız duyguların iyice biriktiğini düşleyin. Sınırdasınız. Yetmezmiş gibi yemek tuzlu olmuş ya da yan yoldan gelen bir araba geçiş hakkınızı ihlal etmiş ya da canınız gibi sevdiğiniz birisi bir isteğinizi reddetmiş ya da büyük bir hevesle aldığınız minicik bir şey yüzünden azar işitmişsiniz ya da gözünün üstünde kaşı olduğunu fark etmişsiniz… Boğazınızdaki yumruyu, göğsünüzdeki ağırlığı, karnınızdaki can yakan boşluğu hissediyor musunuz? En iyisi şu kapıyı çarpın, bardakları kırın, masayı devirin, arabayı duvara sürün, hevesle aldığınız her şeyi parçalayın, hızınızı alamayıp sevdiğiniz kişiyi bağıra çağıra aşağılayın, onun gururunu on paralık edin, en zayıf noktalarına hesapsız sözlerle saldırın, onu tartaklayın, biraz daha ileri gidin ve…

Ya da gelin, duygularımızı açıklayalım, ne istediğimizi, ne istemediğimizi anlatalım, bize isteğimiz dışında yapılan şeyler yüzünden suçluluk ve utanç hissetmek yerine yaşadıklarımız hakkında konuşalım ve anlatanları, konuşanları dinleyelim; onları yalnızca duymayalım, dinleyelim. Gelin, bunu yapmayı çocuklarımıza öğretelim.

İletişim Yayınları, “Duygularımı Çiziyorum” adlı bir dizi yayınladı. Dizi, ölüm, hastalık, taciz gibi travmatik olaylarla karşılaşmış çocukların bu olayları daha kolay atlatmalarına, duygularını daha kolay ifade etmelerine yardımcı olmayı amaçlıyor. Kitapların çevirisini Ceren Kınık, editörlüğünü Bahar Siber üstlenmiş. Bahar Siber’in editörlüğünü yaptığı tüm kitaplara göz atmanızı öneririm.

“Duygularımı Çiziyorum” dizisi, klinik sosyal hizmet uzmanı ve sanat terapisti olan Marge Eaton Heegaard tarafından hazırlanmış yedi kitaptan oluşuyor. Bunların beşi çıktı, ikisi yolda. Dizi, son derece ciddi ve bazıları yetişkinler için de hayli ağır olan meseleleri ele alıyor. Kitaplar, çocukların duygularını ifade etmelerini sağlayacak, en azından kolaylaştıracak bir araç olarak tasarlanmış. Her kitabın başında kitap ve kitabın nasıl kullanılacağı hakkında bilgi, yetişkinler için yönlendirici bir bölüm, kitabın hedef konuları ve açıklamaları ile çocuklar için yönlendirici bir bölüm yer alıyor. Tüm bu bölümler kolay anlaşılır bir dille ve kısa olacak biçimde hazırlanmış. Kitapların geriye kalan sayfalarında basit bir yönlendirici cümle, çocuğun dilediği gibi resim yapabileceği bir alan ya da verilen yönlendirmeye göre içini dolduracağı şekiller yer alıyor. Tamamı siyah beyaz hazırlanmış kitaplar basit cümlelerden, çizgilerden ve çoğunun içi boş şekillerden oluşuyor. Kitapları kullanmak hiç de zor değil. Tek yapmanız gereken, çocuğunuza kitapla birlikte bir kutu pastel boya vermek, anlamadığı yerleri nazikçe açıklamak ve çocuğunuzla çizdikleri hakkında konuşmak. Yapmamanız gereken şeyler de var: Lütfen çocuğunuzun resimlerini yönlendirmeye çalışmayın, resimlerini eleştirmeyin ya da yaptığı şekilleri herhangi bir şeye benzetmeyin. Çocuğunuzun çizim yeteneğinin en ufak bir önemi yok, bırakın kendini içinden geldiği gibi ifade etsin.

Dizinin kitaplarını tek tek ele alıp anlatmak yerine, adlarını yazacağım. Onlar kendilerini zaten anlatıyorlar: “Evcil Hayvanımla Vedalaşıyorum”, “Benden Farklı Olanla Yaşamayı Öğreniyorum”, “Hastalığımla Yaşamayı Öğreniyorum”, “Öfkemi Kontrol Etmeyi Öğreniyorum”, “Çok Sevdiğim Bir Yakınımı Kaybettim / Bir Yakını Ölen Çocuklara Yardım”, “Annem ve Babam Boşanıyor / Ebeveynleri Ayrılan Çocuklara Yardım” ve “Yetişkinler Beni İncitiyor / İstismara Uğramış Çocuklara Yardım”.

Bu kitaplara ihtiyacınızın olmamasını; ama eğer olursa alıp kullanmanızı diliyorum. Biz, “Kol kırılır yen içinde kalır,” diye atasözü, “Erkekler ağlamaz,” diye deyişi olan bir toplumun üyeleriyiz. Ne kendimize, ne çocuklarımıza bu kötülüğü yapmayalım.

Hamiş 1: Bu kitapların “tedavi etme” ya da “teşhis koyma” gibi bir özelliği ya da amacı olmadığını belirtmek isterim. Bunlar “yardımcı” kitaplar. Yayıncı, kitabın başında bu durumu şöyle ifade etmiş: “Bu yayın ele alınan konuyla ilgili olarak doğru ve güvenilir bilgi sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Tıbbi ve psikolojik yardım konularında danışmanlık, hizmet sağlama ya da uygulama, yayıncının yetki alanının dışındadır. Danışmanlık veya herhangi başka bir profesyonel yardımın gerektiği durumlarda, yetkin ve alanında uzman bir profesyonelin hizmetinden yararlanılmalıdır.”

Hamiş 2: Yararlı olabileceğini düşündüğüm iki yazının linkini vermek istiyorum. Bu “Duygusal Dürüstlük” başlıklı yazı, bu “Çocukla İletişim Nasıl Kurulur?” başlıklı yazı.

Tagged as: 6+, duygular, duygusal gelişim, ifade, paylaşma