Eğri oturup doğru konuşalım: Böcekler her yerde. Onları görmüyor olmamız, orada olmadıkları anlamına gelmiyor. Üstelik görünce iğrendiğimiz, korktuğumuz, sonuçta kaçtığımız bu canlıların aslında insan türüne göre yaşama zarar vermek bir yana, bir sürü yararı var. Yine de biz steril (sandığımız) yaşamlarımıza girmelerini istemiyoruz. Doğru ya, bizim görmeye bile tahammülümüzün olmadığı ortamlarda gezinip yaşayan bu canlıların bizim çamaşır sularıyla, deterjanlarla arındırılmış yaşamımızda ne işi olabilir? Çamaşır suyunu ve deterjanı “temiz” sandığımıza göre, böceklerin yaşamımızda hiçbir işi olamaz.
Öyleyse niye var bu böcekler? Yaşam evrilirken, hangi aşamada ve niye gereksinim duymuş bu canlılara? İnsanı bile olduğu gibi kabullenen doğanın bir bildiği olsa gerek. Örneğin, böceklerin en büyük yararı geri dönüşümdür. Sonra ipekböceği sayesinde ipek elde ederiz. Arıların ürettiği bala bayılırız. Bitkiler üremek için böceklere gereksinim duyar. Bazı hayvanlar böcekleri yiyerek hayatta kalırlar. Bazı böcekler ekinlere zarar verir, başka bazı böcekler de ekinlere zarar veren bu böcekleri yiyerek hayatta kalır, gönüllü olarak ekinlerimizi korur. Daha fazlasını merak ediyor musunuz? Öyleyse sizi şöyle alalım ve hep beraber Şiirsel Taş’ın yazdığı “Börtü Böcek Güncesi” adlı kitaba bakalım.
Kahramanımız, “Çekirge” lakaplı, ilkokul çağında bir çocuktur. En büyük merakı börtü böceğin nasıl yaşadığı, ne yiyip içtiğidir. Kitap okumayı sever ama yazmaktan hoşlanmaz. Bu nedenle annesi ona bir defter armağan eder. Çekirge de, aklına estikçe canının istediğini yazmaya başlar bu deftere. İşte “Börtü Böcek Güncesi” böyle çıkar ortaya. Çekirge, bahçede rastladığı böcekler üzerinde yaptığı gözlemleri, böcek dünyasına dair sorularını, araştırma sonuçlarını yazar defterine. Bunların yanında annesini, babasını, kardeşi Ada’yı, Hibiskus Hala’yı, matematik öğretmeni Bay Pi’yi ve arkadaşlarını, onlarla ilişkisini de anlatır.
“Börtü Böcek Güncesi” birbirinden ilginç kişilikler barındırıyor. Onlara geçmeden önce, kahramanımız Çekirge’nin bir erkek çocuk olduğunu öğrenince ne kadar şaşırdığımı söylemeliyim. Ben onu kız çocuk sanıyordum. Aslına bakarsanız, Çekirge’nin erkek olduğunu okuduktan sonra da kanaatim çok değişmedi. Çekirge’nin anne ve babası ideal tipler sayılabilir. Ama bu kafamıza kakılmadığı, gözümüze sokulmadığı için rahatsız edici bir durum değil. Onlar, çocuklarını ellerinden geldiğince beslemeye, desteklemeye çalışıyorlar. Çekirge’nin küçük kız kardeşi Ada başka bir âlem… Dünyanın en büyük gücüne, hayal gücüne sahip bir kız çocuğu. Sümüklü böceğin geçtiği yerde bıraktığı
parlak iz Çekirge için salgı, Ada için peri tozu… Kitaptaki en dikkate değer kişilikler Hibiskus Hala ve matematik öğretmeni Bay Pi. Onları hiç anlatmayacağım, bir tek şunu söylemek istiyorum: Eğer “Börtü Böcek Güncesi” bir dizinin ilk kitabı değilse, Hibiskus Hala ve Bay Pi, kitapta hak ettiği kadar yer bulamamış iki kişiliktir. Umarım bu kitap bir dizinin başlangıcıdır da bu ikisiyle daha fazla haşır neşir oluruz.
Kitabın yazarı Şiirsel Taş’ın bana göre en büyük başarısı, böcekler hakkında derlediği onca bilgiyi sunuşunda saklı. Bize bir ailenin iç ilişkilerini ve kahramanın yakın çevresiyle yaşadıklarını, duyguları da ihmal etmeden verirken, böceklerin ilginç dünyasını da sunuyor. “Börtü Böcek Güncesi”, “Yalnızca dişi sivrisinekler kan emmek için sokar,” “Örümcekler de eklem bacaklıdır ama onlar böcek değil araknidtir,” “Adı ‘sarı pipoz’ olan bir arı türü dağların zorlu zirvelerinde ve kutuplara yakın soğuk bölgelerde yaşabilir,” gibi bir sürü bilgi sunuyor. Tüm bu bilgiler, kitabın doğal akışı içinde yerini bulmuş ve yerleşmiş. Şiirsel Taş, ayrıca, küresel ısınma gibi can alıcı konuları da metne çok güzel yedirmiş.
“Börtü Böcek Güncesi”, internette dolandığım bir gün rastlantı sonucu karşıma çıkmıştı. Hem de kitabın çizeri Gökçe Akgül’ün blogunda… Kitabın görselleri heyecan verici. Böcek çizimlerindeki belgesel nitelikle diğer resimlerdeki eğlenceli deformasyon çok iyi dengelenmiş.
Hazır böyle bir kitap okumuşken size bir sürü etkinlik önermek isterdim ama “Minik bir böcek çiftliği kurun,” “Rastladığınız hamamböceklerinin davranışlarını not edin,” gibi önerilerle sınırları zorlamak istemem. Bu seferlik, böcekler hakkında bilgilenmenin Dünya’ya daha yakından bakmak için iyi bir yol olduğunu söylemekle yetineceğim. “Börtü Böcek Güncesi” sizi ve çocukları bu konuda cesaretlendirecek bir kitap.
Hamiş: İşte kitabın çizeri Gökçe Akgül’ün web sitesi. Yazının görsellerini çizerin sitesinden aldım.










