Ezop Masalları

Masalların insan kültürünün en ilginç ürünü olduğunu düşünme eğilimindeyim. Bir kere, masallar eskimiyor. Ne kadar zaman geçerse geçsin, masallar yeniden anlatılabiliyor. Üstelik de ne kadar çok anlatılırsa o kadar özleşiyor, yalınlaşıyor. Masallar özünü koruyor, anlamını yitirmiyor ve anlattığı durum her zaman karşılığını buluyor. Değişen yalnızca işlevleri sanki. Masallar eskiden herkes için anlatılırmış, günümüzde (büyük bir yanılgı sonucu) masalların yalnızca çocuklar için anlatıldığını sanıyoruz.

Bazı masallar ilk anlatıldıkları zamanlarda bambaşka işlevlere sahipmiş. Örneğin toplumsal eleştiri aracı ya da güçsüzün güçlü karşısında kullandığı bir tür yergi silahı olarak anlatılmışlar. Bunların en bilineni herhalde Ezop Masalları’dır. Herkes tavşanla kaplumbağanın, leylekle tilkinin ya da ağustosböceğiyle karıncanın hikâyesini bilir. Şimdi hemen Ezop Masalları diye yazıp interneti şöyle bir kurcalarsanız, birçok yayınevinin katalogunda güncel bir Ezop Masalları kitabı olduğunu görürsünüz.

Bu yazının konusu da Ezop Masalları, tahmin ettiğiniz gibi. Daha doğrusu, Helen Ward tarafından derlenip resimlendiriliş ve Tudem Yayınları tarafından Türkçesi basılmış olan “Ezop Masalları” kitabı. “Madem bir sürü güncel Ezop Masalları kitabı var, bize niye özellikle bunu anlatıyorsun?” diye sorduğunuzu duyar gibiyim. Çünkü bu kitap resimleriyle, grafik tasarımıyla, cildiyle içerdiği hikâyelerden bağımsız olarak sanat eseri niteliğinde bir kitap.

İki ciltlik “La Fontaine’den Masallar” hakkındaki yazımda da ifade etmiştim: Ben böyle doğrudan ahlak dersi veren, kasıtlı anlatılardan çok hoşlanmıyorum. Benim bu tutumum onların değerini azaltmaz elbette. Ayrıca hakkında konuştuğumuz kitaptaki Ezop masallarından biri özellikle ilgimi çekti.

Kitapta Ezop masallarından on iki tanesi yer alıyor. Bu masalları Helen Ward kendisi seçmiş. Bunlar onun en sevdiği Ezop masallarıymış. Sonra da oturup bu en sevdiği masalları bir güzel resimlemiş. Helen Ward adı size de tanıdık geliyor, değil mi? Çünkü bizim dolapta onunla daha önce tanıştık: “Teneke Orman” adlı muhteşem kitabı yazan kişi Helen Ward’tan başkası değil.

Helen Ward’ın seçtiği masallardan en çok ilgimi çeken fareyle aslanın masalı oldu. Fare, kütük gibi uyuyan aslanın üstüne çıkar yanlışlıkla. Aslan uyanıverir ve farecik zemin altında sarsılınca korkar. Aslan bir pençe darbesiyle fareyi yakalar. Fare sızlanarak canının bağışlanmasını diler. Aslan, dişinin kovuğuna yetmeyecek bu lokmaya bakıp küçümser ve onu salıverir. Fare bunu unutmayacağını ve karşılığını mutlaka vereceğini söyler aslana. Aslan bir dakika sonra fareyi unutmuştur bile. Günlerden bir gün, orman aslanın acı dolu haykırışlarıyla inler. Tüm hayvanlar meraklanır. Fare, aklında verdiği söz, aslana doğru koşar. Meğer aslan bir avcının ağına yakalanmış, çaresizce bağırır dururmuş. Fare hemen atılıp ağın iplerini kemirir ve aslanı kurtarır. Bu masal, “Bu dünyada küçük büyük her canlının birbirine ihtiyacı vardır,” özlü sözüyle bitiyor. Masalı işte bu yüzden sevdim. Yaşama biçimiyle dünyanın canına okuyan insanoğlunun bu cümleyi otomobillerine, hazır çorbaların ambalajına, HES denen o melanetin duvarına yazması ve günde en az bin kere okuması lazım.

Tüm masallar yukarıdaki örnekte olduğu gibi, okuyucuya dersi bildiren bir cümleyle sonlanıyor. Benim anlatımıma bakıp yanılmayın; masallar yalın bir dille anlatılmış ve her biri kısacık. Türkçe çevirisi de iyi.

Kitabı elimden bırakamama neden olan özelliğiyse görselliği. Kitap büyük boy tasarlanmış, sert kapaklı ve iyi bir cildi var. Her masalın başında, iki sayfaya yayılmış enfes bir resim bulunuyor. Bunlar Helen Ward’ın suluboya, mürekkep ve kalem kullanarak yaptığı resimler. Bu büyük resimlerin olduğu sayfada, adını bilmediğim ama çok beğendiğim bir yazı karakteriyle masalın adı ve az sonra okuyacağımız masalın teması hakkında ipucu veren birkaç sözcük bulunuyor. Masalın anlatıldığı sayfada bütün bir resim yerine böcek, kertenkele gibi tek bir hayvanın resmi ve bitkisel motifler kullanılmış. Metinler güzel bir fontla ve sayfaya iyi yedirilmiş bir grafik tasarımla sunulmuş. İşte beklediğiniz itiraf: Ben bu kitabı okumaktan çok seyrediyorum.

Bu kitap sizi yakından ilgilendiriyor. Çünkü yarıyıl tatilini tam ortasından şenlendirme etkinliklerimiz çerçevesinde, 6 Şubat Pazar günü İyi Cüceler’de gerçekleşecek etkinlikte çekilişle armağan edeceğiz. 6 Şubat günü, Aytül Akal saat 11’den itibaren İyi Cüceler’de olacak ve çocuklarla sohbet edecek, kitap imzalayacak. Bakarsınız kendi kitaplarından bir iki tanesini de okur. Biz de orada olacağız ve etkinliğe katılan kişilerin isimlerini birer kağıda yazıp bir torbaya dolduracağız. Sonra, etkinlik sürerken, çekiliş yapıp dört adet Tudem Yayınları kitabı ve bir adet Banu yapımı, çerçeveli “Moli ve Olaf” resmi armağan edeceğiz. Bu etkinlik ve armağan edeceğimiz diğer kitaplar hakkında bilgi almak için lütfen bu linki tıklayın. Etkinliğe gelmek için, lütfen 0216 385 91 11 numaralı telefondan İyi Cüceler’i arayın ve rezervasyon yaptırın.

Pazar günü İyi Cüceler’de görüşmek üzere!

Hamiş: Bir süredir her hafta sonu İyi Cüceler’deyiz. Tanışmak isterseniz, bekleriz.

Bu kitapları da okumak isteyebilirsiniz:

• La Fontaine’den Masallar
• Teneke Orman

Ezop Masalları

Tagged as: 4+, çekiliş, ders, hayvanlar, İyi Cüceler, masal, sanat