Okyanus Bilimi

Ben denize girince, çıkmam. Mutlaka paletim ve gözlüğüm olur. Çünkü denize girmişsem işim gücüm balıkları, yengeçleri gözetlemek, onların peşinde dolanıp durmaktır. Ha, bir de çöp toplamaya başladım son zamanlarda. En temiz bildiğimiz denizden bile koca bir torba dolusu çöp çıkabiliyor. Daha ilk cümlede konuyu dağıtmayı başardım. Diyordum ki, ben denize girdim mi çıkmam. Derim buruşana kadar kalırım suda. Bir süre sonra balıkların, yengeçlerin bana alışacağını umarım. Bana alışsınlar ki, etrafımda dolansınlar, beni aralarına alsınlar. Belki bir gün…

O gün gelene kadar, denize giremediğim günlerde TUDEM Yayınları’ndan çıkan “Okyanus Bilimi / Nautilus Yolculuğunun Gerçek Öyküsü” adlı kitabın doyurucu sayfaları arasında dolaşabilirim.

“Okyanus Bilimi” beni çok heyecanlandırdı. Hakkında yazıp yazmamaya karar vermek için şöyle bir karıştırayım dedim, son sözcüğüne kadar okudum. Kendisi 9 Ocak’taki çekilişte armağan edeceğimiz kitaplardan biri. Bu çekilişin bizim için büyük bir sınav olduğunu düşünüyorum. Şimdilik içerde kuzu gibi yatan o güzelim kitaplar gidici… Tek tesellimiz kitapların size gidecek olması. Ben ne kadar duygusal bir tonda yazarsam yazayım, bu kitaplardan birinin size çıkma olasılığını duyar duymaz sırıtmaya başladığınızı biliyorum. Hiç gizlemeye çalışmayın.

“Okyanus Bilimi” Zoticus de Lesseps adlı bir kaşifin günlüğü esas alınarak hazırlanmış. Günlük, 1863 yılında bir keşif gezisi için toplanan bilim insanlarının, efsanevi kaptan Nemo ve denizaltısı Nautilus ile yaptıkları yolculuğu anlatıyor. Bir biçimde günlüğü ele geçiren yayıncı, Lesseps’in günlüğünü güncel bilimsel bilgilerle besleyerek, Lesseps’in aktardıklarıyla kıyaslayarak yayımlamış. Kitap, Jules Verne’in “Denizler Altında Yirmi Bin Fersah” adlı kitabını Zoticus de Lesseps’in günlüğünden yola çıkarak yazmış olabileceği iddiasını da gündeme getiriyor. Zira Verne kitabını Lesseps’in keşif gezisinden sonra yazmış. Elbette elimizde bu bilgiyi doğrulayacak kesin kanıtlar yok.

“Okyanus Bilimi”, macera ve bilimkurgu ile bilimi ve güncel bilgileri bir araya getiren müthiş bir kitap. Zoticus de Lesseps’in Mariana Çukuru’nun derinliklerinden kayıp uygarlık Atlantis’e uzanan macerası hayal dünyamızın sınırlarını zorluyor. Öte yandan, hem bu hikayenin içine yedirilmiş, hem de kitabın her köşesine özenle yerleştirilmiş bilgi kutucukları sayesinde coğrafya, oşinografi, fizik, biyoloji, jeoloji vs. gibi bilim dalları hakkında fikir sahibi oluyorsunuz. Kitabın yöntemi o kadar iyi ki, bir sürü bilgiyi farkına bile varmadan ediniveriyorsunuz. Kitap bilimsel terminolojiyi ihmal etmiyor ama Lesseps’in heyecanlı anlatımını da boğmuyor.

Kitabın tasarımı başlı başına bir yazı konusu olabilir. Sert kapağının ortası bir lomboz gibi tasarlanmış. Lombozdan bakınca üç boyutlu bir okyanus manzarası görülüyor. Kitap “eski usul” çizimlerle dolu. Bu çizimler ve Lesseps’in el yazısı günlüğü bizi 19. yüzyıl atmosferine sokuyor. Bilgi kutucukları, haritalar, kesitler, gemi planları, kapalı zarflar ve her tarafa serpiştirilmiş minik kitapçık biçimli eklerle kitap sürekli merakımızı kamçılıyor. Örneğin efsanevi denizaltı Nautilus’un profil resmindeki kulağı kaldırdığınız zaman, kulağın diğer yüzünde denizaltının alt ve üst güverte planlarını, kulağın altında kalan kısımda denizaltının içindeki mekanları gösteren kesit resmini görebiliyorsunuz. Kitabın Türkçe çevirisi de övgüye değer.

Başta da söyledim, bu kitabı 9 Ocak’ta bir okurumuza armağan edeceğiz. Sonra “Kitap çocuğuma çıktı, aldı okudu, sizin yüzünüzden dalgıç olmak istiyor, okyanus bilimcisi olmaya kafayı taktı, artık her tatilde batık arıyor vs.” gibi şikayetlerle bize gelmeyin, söylemedi demeyin.

Hamiş: “Okyanus Bilimi” çizerlerinden Wayne Anderson ile daha önce “Teneke Orman” adlı kitapta karşılaşmıştık.

Bu kitaplar da ilginizi çekebilir:

• Tek Kuyu: Yeryüzündeki Suyun Öyküsü
• Coğrafya Atölyesi
• Saçtaki Tuz

Okyanus Bilimi / Nautilus Yolculuğunun Gerçek Öyküsü

Tagged as: 7+, ahtapot, Atlantis, bilim, denizaltı, denizcilik, efsane, keşif, macera