29 Ekim Cumhuriyet Bayramı gününde ne yazsak diye konuşup bir karara varamamıştık. Banu’nun aklına bir çizimle herkesin bayramını kutlamak geldi. Sonradan bunun yeterli olmadığına karar verdik. Verdik de, ne yapacaktık? Bir okurumuz bize resimli bir Atatürk kitabı önerdi (böyle şeyler yaptığınızda; bize kitap önerdiğinizde, danıştığınızda, kitaplar hakkında bize bilgi ve görüş aktardığınızda çok seviniyoruz). Bu öneri geldiğinde biz artık ne yapacağımıza çoktan karar vermiştik: Cumhuriyet kavramını “haklar ve özgürlükler” bağlamında ele alırsak çocuklar için insan hakları eğitiminden söz edebiliriz diye düşündük. Üstelik elimizde doğrudan bu iş için hazırlanmış güzel bir kaynak vardı.

“Pusulacık” bizim dolaba böyle girdi işte. Aslında kendisi bir çocuk kitabı değil. “Pusulacık”, çocuklarla birlikte çalışmalar yürüten eğitimci ve eğitmenler, öğretmenler, çocuğun bakımından sorumlu kişiler ve aynı zamanda ana babalar için hazırlanmış bir “çocuklar için insan hakları eğitimi kılavuzu”. İşte bu kitabı size tanıtmak istememizin nedeni bu.

“Pusulacık”  ilk defa 2007 yılında Avrupa Birliği Konseyi tarafından “Compasito” adıyla yayınlanmış. Bilgi Üniversitesi bünyesinde Türkçeye çevrilen kitap, üniversitenin Çocuk Çalışmaları Birimi (ÇOÇA) tarafından eğitimlerde kullanılıyor, sivil toplum kuruluşları ve okullarda yaygınlaşması sağlanıyor.

“Pusulacık”ın yaklaşımını giriş yazısından bir alıntı yaparak aktarıyoruz:

Çocuklar çoğu kez “henüz yetişkin olmayan”, dolayısıyla başkalarına bağımlı, deneyimsiz, disiplin kazanmamış ve düzen ve yönlendirmeye muhtaç kişiler olarak görülür. PUSULACIK ise, Alman sosyolog ve eğitim bilimci Lothar Krapmann tarafından yetkin biçimde açıklanan bir başka kavramı temel alır: Çocuklar, ‘şimdi ve burada yaşamaktadırlar’, onlar da “sorunlara ilişkin kendi görüşlerini geliştirirler ve yetkin çözümler üretirler.” PUSULACIK, çocuklara günümüzün genç yurttaşları, kendi yaşamlarıyla ilgili pek çok meselede yetkin hak sahibi kişiler olarak bakar. Çocukların motivasyonlarını, deneyimlerini ve çözüm arayışlarını temel alır.

Kitapta insan hakları ile ilgili bilgiler ve çeşitli teknik açıklamalardan sonra, 6-13 yaş arası çocuklarla birlikte uygulanabilecek etkinlik önerileri yer alıyor. Aile ve alternatif bakım, ayrımcılık, barış, çevre, demokrasi, eğitim ve serbest zaman, katılım, medya ve internet, sağlık ve refah, şiddet, toplumsal cinsiyet eşitliği, yoksulluk ve sosyal dışlanma, yurttaşlık temalı 40 etkinlik öneriliyor. Rol oynama, öykü anlatma, resim çizme, kolaj yapma, tartışma, simülasyon, beyin fırtınası, dış mekan aktif grup oyunu, öncelik sıralaması, oyun tahtası oyunları ve küçük grup çalışmaları gibi farklı eğitim yöntemleri farklı temalardaki etkinliklerde kullanılıyor. Her etkinlik başlığının altında o etkinliğin konusu, zorluk düzeyi, katılımcı sayısı, amaçları vs. gibi bilgiler içeren bir kimlik kartı, etkinlik yönergesi, sorgulama ve değerlendirmeye yardımcı sorular, takip önerileri, eylem fikirleri ve kolaylaştırıcılar için ipuçları bulunuyor.

“Pusulacık” evde çocuğunuzla baş başa kullanabileceğiniz bir kılavuz olmayabilir. Fakat çocuğunuzu bir okula gönderiyorsunuz, değil mi? Bizim önerimiz okul idaresine “Pusulacık”tan söz edin ve çocuğunuzun eğitiminde kullanılmasını istediğinizi bildirin. Şu linkteki bilgilere bakılırsa ÇOÇA “eğitmen eğitimleri” düzenliyor. Okul idaresinin görevlendireceği kişiler bu eğitimlere katılabilir ve çocuğunuzun okulunda öğrendiklerini uygulayabilir. Bizce çocuğunuzun okulundan bunu istemeli ve gerçekleşene kadar peşini bırakmamalısınız.

CUMHURİYET BAYRAMINIZ KUTLU OLSUN!

Hamiş: Başka bir okul mümkün! Gerçekten! İnanmazsanız tıklayın.

 

Bu kitapları da okumak isteyebilirsiniz:

Pusulacık: Çocuklar İçin İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu
Özgün Adı: Compasito
Yazan: Nancy Flowers
Çeviren: Metin Çulhaoğlu
Yaş grubu: Yetişkin
İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010,  312 sayfa, karton kapak
ISBN: 978-605-399-136-6