Birlikte Oynayalım

Banu “Dünya Çocukları Atlası” hakkında yazınca, aklıma ta ne zaman gördüğüm bir kitap düştü. “Dünya Çocukları Atlası”, dünyanın dört bir yanından çocukların yaşamına konuk ediyor bizi. Kültürleri, mutfakları, yaşam şartları hakkında bilgi veriyor. “Bir Uçtan Diğer Uca Dünya Çocukları” adlı kitap da benzer bir içerik sunuyor. Bu kitaplar dünya çocuklarını tanıştırıyor, yakınlaştırıyor. Hiç tanımadığımız, görmediğimiz çocuklarla arkadaşlık kurduruyor. Peki, bu arkadaşlığı, dostluğu nasıl pekiştiririz? Elbette oyunlarla!

Oyunun ne işe yaradığı, çocuğu geleceğe nasıl hazırladığı, kültüre katkısı gibi konularda bıdı bıdı edip eğlenceyi kaçırmak niyetinde değilim. Fakat bu konu hakkında iki kelam duymak isteyenleri de görmezden gelemem. Bu nedenle meraklısına şu linki öneriyorum; daha yeni tanıştığım bu sitede bir psikolog tarafından hazırlanmış “Çocuk oyunları ne işe yarar?” listesi ve gelişim dönemlerinin oyunlara etkisi hakkında bilgi var. “Bu yetmez,” diyenlere de Metin And’ın muhteşem çalışmasını, “Oyun ve Bügü” adlı eserini öneriyorum.

İyi ki bıdı bıdı edip eğlencenin tadını kaçırmadım, değil mi? Hepi topu bir paragrafçık vızırdadım. Artık kitaba geçebilirim.

Kitabımız TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları arasında yayımlanmış ve “Birlikte Oynayalım / Dünyanın Dört Bir Yanından 100 Oyun” adını taşıyor. Kitap “Oyun sandığı” adlı bölümle açılıyor. Bu bölümde bazı oyunlar için özel malzemeler gerekse de, çoğu oyun için gereken malzemenin hemen elimizin altında olduğunu anımsatıyor. Bayılıyorum bu yaklaşıma! Ben bastıbacakken minik bir tahta parçası kılıç, uzay gemisi, kazıcı alet, süper güç alameti, yarış arabası, yelkenli ya da denizaltı, uçak vs. olurdu. Tavlanın bir pulu kaybolsa hemen o kocaman iki buçuk liralardan biri oyuna katılırdı. Ortaokulda “go” oyununu keşfettiğimizde, elimizde nohut ve kuru fasulyeden başka malzeme yoktu. Kitabın verdiği örneklerden biriyse ayakkabı topuğu, gerisini oyuncak sanayisi düşünsün!

İkinci bölümde dünyanın farklı yerinde oyuna kimin başlayacağının, hangi sırayla oynanacağının ya da ebenin kim olacağının nasıl belirlendiğine dair örnekler veriliyor. Biz adım sayardık. Sonra “kaleye mum dikmek” diye bir şey vardı. Tekerlemeli sayışmalar da vardı. Meğer daha ne yöntemler varmış!

Buradan sonrasında her kıtadan, birçok ülkeden türlü çeşitli oyun anlatılıyor. Oyunun nereden geldiği, gereken malzemeler, oyuncu sayısı, kurallar ve oyunun anlatımı yapılıyor. Son derece basit ve açık bir anlatımı var kitabın. Ayrıca oyunu açıklayıcı görseller de metni destekliyor.

Kitabın resimlerini Rosa María Curto yapmış. Rosa María Curto artık görünce tanıdığım ve çok beğendiğim bir çizer. Bizim dolapta birçok kez söz edildi kendisinden. Listeyi görmek için bu linke tıklayın.

Kitabın en çok beğendiğim yanı, aynı oyunun farklı kültürlerdeki biçimlerini de anlatıyor olması. Meksika’da oynanan bir oyunun Fas’da da benzer biçimde oynanıyor olması çok şaşırtıcı. Kaç tür seksek bilirsiniz? Biz çocukken iki tür seksek oynardık. Oysa daha bir çuval seksek oyunu varmış ve neredeyse dünyanın her yerinde oynanıyormuş. Bizim çocukken en çok oynadığımız biçimdeki seksek Mozambik’de de aynı biçimde oynanıyormuş.

Bir tebrik: Kurallarının basitliği ve azlığına karşın derinliği ve yaşamı yansıtma gücüyle oyunların şahı, insanın kendi zeka ve yaratıcılığına meydan okuması olan “go” oyununa da yer verdiği için kitabın yazarı Oriol Ripoll’ü tebrik ederim. Go oyununun kurallarını bulabileceğiniz link burada. TÜBİTAK’ın sitesinde go oyununa ayrılan sayfalarsa bu linkte.

Hazır konu açılmışken, bir de blog tanıtımı: Bu linke tıklarsanız denenmiş, sınanmış, yaş dönemlerine göre sınıflandırılmış çeşit çeşit oyun bulabilirsiniz. Olur da çocuğunuzla nasıl zaman geçireceğinizi bilemezseniz bir göz atarsınız.

İyi oyunlar!

Birlikte Oynayalım

Tagged as: 6+, dünya kültürleri, oyun, oyuncak