Kamo Kitapları

Günışığı Kitaplığı’ndan Banu’ya düzenli olarak bülten geliyor. Son gelen bültende Daniel Pennac’ın “Kamo Kitapları”ndan söz ediliyordu. Konu başlığı yeterli oldu. Dosdoğru kütüphaneye gittim ve Kamo Kitapları’nı alıp tekrar okudum. Ne çok özlemişim!

Bizdeki Kamo Kitapları karton bir kutunun içinde dörtlü takım halindeler. Her kitapta ayrı bir öykü var. Her öykünün kahramanları aşağı yukarı aynı; belki bir iki yeni karakter ekleniyor. Yazar karakterleri çok iyi çalışmış. Sırıtan, yapmacık duran davranışları yok karakterlerin. Diyaloglar da karakterlerle uyum içinde. Tüm öyküler akıcı bir dille anlatılıyor. Ben bu kitapları çok seviyorum!

Kahramanımız Kamo kıvrak zekalı, kafasına koyduğunu başaran, rekabete açık, inatçı ve açık zihinli, önderlik özelliklerine sahip bir çocuk. Kamo’nun babası yakın zamanda ölmüş; annesi Tatiana soyunda Rus, Yunan, İsveçli vs. olan bir göçmen çocuğu. Tatiana sahneye çıkınca Kamo’nun kime çektiğini hemen anlıyorsunuz.

Olayları bize Kamo’yla anaokulundan beri arkadaşlık eden Moune ile Pope’un oğlu anlatıyor. Öyküde adı verilmiyor; ana babası onu “Çocuk” diye çağırıyorlar. Çocuk Kamo’yu kendisi kadar iyi tanıyor; elbette Kamo da onu. İlişkilerinde Kamo’nun baskın olduğunun bilincinde ve bunu dert etmiyor. Hatta Kamo’ya hayranlık duyuyor diyebiliriz. Bu ikisi o kadar sıkı dostlar ki birbirleri için yapmayacakları yok.

Pennac birbirinden ilginç ve sürükleyici öyküler anlatarak dostluk, göçmenlik, yabancı dil öğrenme, aşk, mücadele, inat, meydan okuma, dayanışma, kendin olma, kendini ifade etme, ölüm, aile ilişkileri gibi birçok konu ve kavramı ele alıyor. Bunu yaparken de öyle bir ustalık sergiliyor ki, hissetmiyorsunuz bile. Örneğin, “Kamo ve Babil Ajansı” adlı kitapta, yazar, Kamo’nun İngilizce öğrenmeyi reddettiğini ve annesinin bu durumla nasıl mücadele ettiğini anlatırken, Kamo’nun okuldaki İngilizce öğretmenine bir söz söyletiyor:

“Bir yabancı dil, ancak o dilde anlatacak bir şeylerimiz varsa iyi öğrenilebilir.”

Müthiş!

Aynı kitaptan bir başka alıntı:

“Âşık olmak tam nasıl bir şey, Pope?”

(O kadar aptal değildim, bu konuda bir şeyler biliyordum, ama kesin bir yanıta ihtiyacım vardı.)

Pope bir elinde yağdanlık, kolunu tamir ettiği eskrimci robottan başını kaldırıp bana baktı.

“Âşık olmak mı? Vücuttan müthiş bir adrenalin boşalması, kalp-damar ritminin aniden artması demek.”

Moune gülmesini zor tuttu.

“Ne şapşalsın!”

“Senin daha iyi bir yanıtın var mı?”

Moune okuduğu kitabı dizlerinin üstüne bıraktı.

“Âşık olmak mı? Gerçekten âşık olmak mı? Yaşamını geçireceğin kişiyle birbirinize söyleyecek yeterince sözünüz olmasıdır, hatta suskunken bile.”

Pope soru dolu gözlerle bana baktı. Sorumu şöyle yineledim:

“Var olmayan birine de âşık olunabilir mi?”

Bu sorum Pope’u çok eğlendirdi.

“Kesinlikle! Hatta bütün boşanmaların nedeni budur!”

Hiçbir şey anlamadım. Boş verdim.

Daniel Pennac, öykülerinde gerçekle gerçeküstünü çok iyi harmanlayan bir yazar. Günlük yaşam sahnelerini olanca gerçekliğiyle anlatırken, yumuşacık bir geçişle gerçeküstüne kayıveriyor. Örneğin, “Kamo ve Ben” adlı kitapta çocuklar Fransızca öğretmenlerinin verdiği bir kompozisyon ödeviyle boğuşurlarken kendilerini yetişkin, anne babalarını çocuk olmuş buluyorlar. Bu arada, o en çok korktukları ve gıcık oldukları öğretmenlerinin geçmişini öğreniyorlar. Böylece öğretmenlerinin o sinir eden davranışlarını anlamlandırabiliyorlar. Önyargı ve iletişimsizlikle mücadelede kesin çözüm!

Kamo Kitapları Daniel Pennac’ın kıvrak zekasının, dilinin ve hayal gücünün ürünü. Fransızca öğretmenliği yaparken çocukları ne kadar iyi gözlemlediği, onların dünyasına bu kadar rahat girebilmesinden anlaşılıyor. Yazar öykülerindeki duygusal tonlarla macerayı, hareketli sahnelerle durağan sahneleri çok iyi dengeliyor.

Kitaplar Jean-Philippe Chalot tarafından resimlenmiş. Resimlerde tipler “belirlenmiş” ama çoklukla ayrıntıya girip “kesinleştirilmemiş” ya da “keskinleştirilmemiş” ve böylece okuyucuya kendi tipini yaratma olanağı sağlanmış. Chalot’nun en hoş uygulamasıysa bir sahnenin tamamını çizmek yerine o sahnenin odaklandığı nesneyi ve benzetmeleri çizmek olmuş. Kamo’nun ruhunu yakalayan çizimler…

Kamo Kitapları’nı yalnız çocuklara değil yetişkinlere de tavsiye ediyorum. Bunlar hepimize keyif verebilecek, ufkumuzu açabilecek kitaplar…

Unutmadan! Günışığı Kitaplığı’ndan gelen bültende “Kamo Kitapları”nı oluşturan dört uzun öykünün “Delidolu Arkadaşım” adıyla tek bir kitapta toplandığı ve güz katalogunda yerini aldığı yazıyor.

Bu kitapları da okumak isteyebilirsiniz:

• Esrarengiz Komşu
• Konuşmak Yok
• Tobie Lolness
  

Tagged as: 9+, dostluk, hayal gücü, kaza, mücadele, okul, yabancı dil