Üzüntüden Mutluluğa Duygularımız

Bizde adettendir, ağlayan çocuğa “Ağlama!” diyerek baskı yapılır. Hatta sinir sistemi zayıf olan anne babalar seslerini yükselterek ve hatta icabında ağlayan çocuğa bir tane patlatarak ağlamamasını sağlamaya çalışırlar. Ha, bir de “erkekler ağlamaz,” diye bir laf vardır ki, şarkısı bile yapılmıştır.

Tatilde, deniz kıyısında bir olaya şahit olduk: Dede, nine, anne ve küçük çocuk hep beraber denize giriyorlar. Daha doğrusu ufaklığı denize sokmaya çalışıyorlar. Çocuğun beline bir simit geçirmişler, kollarına hava yastıklarını takmışlar. Çocuk basıyor yaygarayı. Altını göremediği, içinde nelerin gezindiğini bilemediği koca bir su kütlesiyle karşı karşıya olmanın verdiği dehşeti sindirmeye zaman bulamıyor. Çünkü dede “erkek evlat” yetiştirmenin tüm sırlarına vakıf bir büyük olarak çocuğu tutup tutup denize atıyor. Çocuk canını dişine takıp bacacıklarını çırpa çırpa kıyıya ya da annesine doğru seğirtince de dede yolunu kesiyor ve onu uzağa itiyor. Bu arada nine ve anne, erkek olma yolunda karşılaştığı bu sulu zorlukla mücadele eden çocuğa gülümseyerek, korkmamasını söyleyerek destek oluyorlar. Ben bu mesut aile tablosunun adını TRAVMA koydum.

Örneklere bakacak olursak, çocuklardan önce biz yetişkinlerin sıkı bir eğitimden geçmesi gerekiyormuş gibi görünüyor. “Üzüntüden Mutluluğa Duygularımız” adlı kitap bu konuda bize de, çocuklara da yardımcı olabilir.

Kitap çocukların duygularını tanımlamalarını ve bu duyguların büyümelerinin bir parçası olduğunu kavramalarını hedefliyor. Önce “sevgi” ele alınıyor. Ailemizi, arkadaşlarımızı, hayvanları ya da bitkileri farklı biçimlerde sevdiğimiz belirtiliyor. Ardından korku geliyor. Aslında yazar Núria Roca, dizinin “Korkudan Cesarete, Korkmuyorum!” adlı kitabında korkuyu kapsamlı olarak ele almıştı. Kıskançlık, mutluluk, öfke, utanç diğer konu başlıklarını oluşturuyor. Kitap, bu duyguların herkes tarafından yaşandığını da vurguluyor. Bir de öneriler var: Örneğin üzüldüğümüzde ağlamanın bizi rahatlatabileceği, duyguları paylaşmanın birçok olumlu sonucu olabileceği belirtiliyor.

Etkinlikler bölümünde duyguları tanımlamaya ve olumsuz duyguların üstesinden gelmeye çalışırken çocukların çok işine yarayacak önerileri var. Bu etkinliklerin çocuklarla yetişkinler arasındaki iletişimi de güçlendireceğini düşünüyorum. Kitabın sonundaki “Anne babalar için kılavuz” bölümü yetişkinlere yol göstererek, çocukları anlamalarını ve onlarla nitelikli bir ilişki kurmalarını amaçlıyor.

Dizinin diğer kitapları gibi, “Üzüntüden Mutluluğa Duygularımız” kitabının çizeri de Rosa María Curto. Çizerle “Çocuklar İçin Çizim Teknikleri” adlı kitapta da karşılaşmıştık. Sayfaları şöyle bir karıştırırsanız kullanılan çocuk tiplerinin “Bir Uçtan Diğer Uca Dünya Çocukları” adlı kitaptaki çocuklara benzediğini görebilirsiniz.

Arkeologların kazı alanlarında fırçalarla çalıştıklarını biliyor musunuz? “Açma” adı verilen ince hesaplarla belirlenmiş bir toprak parçası, küçük kazıcı aletlerle her vuruşta ince bir katman kaldıracak biçimde kazılır. Sonra kaldırılan toprak incelenerek bir kovaya alınır. Ortaya çıkan yeni yüzey fırçalarla süpürülerek incelenir. Arkeologların böyle çalışmalarının nedeni, insanoğlunun her hareketinin toprakta minik de olsa bir iz bıraktığını bilmelerindendir. Duygularımız ve duygularımıza gösterilen tepkiler de aynen böyledir. İz bırakırlar. Önümüzdeki koca yaşam boyunca orada kalırlar. Daha biz küçücük çocukken oluşan bu izleri tekrar tekrar sürer, hep aynı noktaya, aynı memnuniyetsizliğe, aynı burkulmaya döneriz. Bu durumdan kurtulmak için ruhumuzda arkeolojik kazılar yapmamız gerekir. Hangi kazı tekniğini kullanırsak kullanalım, sonuç almak ancak buluntuları “anlamakla” mümkün olur. İyisi mi çocuğumuzun duygularını anlamaya çalışalım ve onun da anlamasını sağlayalım. Böylece o aynı izleri sürmekten kurtulur ve belki de denenmemiş rotalar keşfeder.