Tatile çıkmadan az önce (ki halimiz şuna benziyordu) Mavibulut Yayıncılık’tan bir haber geldi. Meğer dünyaca ünlü  “The Very Hungry Caterpillar” yeniden Türkçe’deymiş. Giderayak çok heyecanlandık. Dönüşte evde bizi “Aç Tırtıl” bekliyordu.

“Aç Tırtıl”ı ilk defa Blogcu Anne’nin bir yazısında duymuştum ve kitabın yakında Türkçe’de yayımlanacağını öğrenmiştim.

Gelelim doymak bilmez “Aç Tırtıl”ımızın hikayesine…

Öykü, ayışığıyla aydınlanmış bir yaprağın üzerindeki küçük bir yumurtayla başlıyor. Güneşin doğmasıyla birlikte, yumurtadan ufacık tefecik bir tırtıl çıkıyor. Tırtıl aç olduğu için hemen yiyecek bir şeyler aramaya başlıyor. Pazartesi günü bir elma yiyiyor; ama karnı doymuyor. Bunu Salı günü yediği iki kocaman armut, çarşamba günü yediği üç erik ve perşembe yediği dört çilek izliyor. Ama tırtıl yine doymuyor. Cuma gününü beş portakalla geçiriyor. Bakıyor ki olacak gibi değil; cumartesi günü midesinin kapılarını ardına kadar açıyor ve neler yemiyor ki: Çikolatalı pasta, dondurma, salatalık, kaşar peyniri, salam, lolipop, meyveli kek, sosis, üzümlü kek ve karpuz! Ona boşuna mı aç tırtıl denmiş?

O kadar çok şeyi yiyince karnı ağrıyan tırtıl, pazar günü yemyeşil, taze bir yaprak yer. Artık karnı doymuştur. Hem zaten kocaman, şişko bir tırtıla dönüşmüştür. Kendine bir koza örer ve bir süre içinde yaşar. Kozadan çıktığında artık kocaman, şişko bir tırtıl değil, çok güzel bir kelebektir.

“Aç Tırtıl” aynı anda birçok niteliğe sahip… Bunca yıldır milyonlarca satmasının ve klasikleşmiş bir çocuk kitabı olmasının nedeni de bu. Kitabın arkasında verilen bilgiye göre “Aç Tırtıl”, yayımlandığı 1969 yılından bu yana 47 dile çevrilmiş ve 30 milyon adet satmış. Dakikada bir bir adet “Aç Tırtıl” satılıyormuş ve bu yılın başında ebeveynler arasında yapılan bir araştırmaya göre en beğenilen yirmi kitap listesinin başında “Aç Tırtıl” varmış.

“Aç Tırtıl”ın sihirli yanı ne peki?

  • Yalın anlatımı… Kısacık, okuması da, dinlemesi de kolay cümleler…
  • Görselliği… Nasıl hem bu kadar renkli hem de bu kadar yalın olabilir?
  • Tasarımı… Kitabın farklı sayfa düzeni ve yiyeceklerdeki delikler okumayı eğlenceli kılıyor.
  • Farklı kavramları bir arada, ama kafa karıştırmadan veriyor olması… Çocuklar bu kitap sayesinde günleri, sayı saymayı, meyveleri, renkleri öğreniyorlar.
  • Farklı değerlere değinmesi… Açlık, tokluk, oburluk ve açgözlülük gibi…
  • Tıpkı bir belgesel film gibi, eşsiz bir doğa olayını anlatıyor: Çocuklar bir tırtılın nasıl kelebeğe dönüştüğünü öğreniyorlar.
  • Ve kitabın sonunda çok güzel bir mesaj var: Hepimiz değişebilir, dönüşüm geçirebiliriz. Olduğumuzu sandığımız kişiden bambaşka güzellikte birine dönüşebiliriz.

Kitabı yazan ve resimleyen Eric Carle bir röportajında şöyle demiş:

“Ailem, arkadaşlarım, editörüm, yayınevim, hepimiz bu kitabın neden bu kadar başarılı olduğunu merak ediyoruz. Bu, umuda dair bir kitap. Önemsiz bir tırtıl bile olsanız, büyüdüğünüzde bir kelebek olabilirsiniz.” Yazının tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Alman bir ailenin çocuğu olarak New York’ta dünyaya gelen Eric Carle, daha sonra ailesiyle birlikte Almanya’ya göçmüş. II. Dünya Savaşı’nı yaşadığı yıllarda resimle de haşır neşir olmuş. Sonunda yeniden Amerika’ya dönmüş ve reklam, grafik, illüstrasyon işleri yapmış. Ardından çocuk kitaplarına sıra gelmiş. Carle’ın 100’e yakın kitapta yazar ya da illüstratör olarak imzası var. Yapıtlarında kendine özgü bir kolaj tekniği kullanıyor. Burayı tıklarsanız, tekniği daha yakından öğrenebilirsiniz.

Kırk yıldan uzun süredir sayısız kişinin çocukluğunda iz bırakan “Aç Tırtıl”, geçtiğimiz yıl 40. yaşını kutladı. Kırk yıldır doymak bilmeyen sevimli tırtılın yaşgünü nedeniyle bir de pop-up kitap basıldı. Bu kitabı İyi Cüceler’de görmüştüm. Oldukça etkileyici ve eğlenceli olduğunu söyleyebilirim.  Özel günlerde “Doodle”lar hazırlayan Google da tırtılın yaşgünün unutmamış ve o günü bir Google ikonuyla kutlamış.

“Aç Tırtıl” üzerine çok konuşulabilir. Ama ben lafı uzatmadan aklıma gelen önerileri sıralayayım:

  • Yukarıda saydım aslında. Bu kitap, bir çocuğa pek çok şey öğretebilir.Çocuğunuzla günleri ve sayıları sayabilirsiniz.
  • Çocuğunuza yemek yedirirken sorun yaşıyorsanız, onunla “Aç Tırtıl” oyunu oynayabilirsiniz.
  • Aç tırtılın yerinde o olsa, neler yerdi?

    Başka öneriler için fotoğrafa tıklayın.

  • Eric Carle’ın kolaj tekniğini siz de evde deneyebilirsiniz.
  • Çocuğunuza “Eğer tırtıl olsaydın nasıl bir kelebeğe dönüşmek isterdin?” diye sorabilirsiniz.Çocuğunuz dönüşmek istediği kelebeği tarif edince “İstediğin gibi bir kelebeğe dönüşmek için nasıl beslenirdin?” diye sorabilirsiniz.
  • Kendinize tıpkı yandaki gibi, yenilebilir bir “Aç Tırtıl” yapabilirsiniz.

Hamiş: Eric Carle’ın web sitesi ve blogunu karıştırmak oldukça keyifli. Burayı tıkladığınızdaysa “Eric Carle Resimli Kitap Sanatı Müzesi”nin web sayfasına ulaşabilirsiniz.

Bir hamiş daha: Çocuğuna “Aç Tırtıl”ı okumuş bir annenin deneyimlerini merak ederseniz, Blogcu Anne’nin bu yazısını okuyun.

Bir de dilekli hamiş: “Aç Tırtıl” aslında ilk kez 1994’te Türkçe olarak yayımlanmış. Ama aradan geçen sürede baskısı tükenmiş. Darısı baskısı tükendiği için bulamadığımız “Canavarlar Ülkesinin Kralı”nın başına… Umarım Redhouse Yayınları da zamanında ne değerli bir kitap bastığını anımsar ve kitabı yeniden basar.

Son hamiş: Aç Tırtıl hakkında konuştuğumuz radyo programını dinlemek için bu linke tıklayın.

Aç Tırtıl
Özgün Adı: The Very Hungry Caterpillar
Yazan ve resimleyen: Eric Carle
Çeviren: Fatih Erdoğan
Yaş grubu: 3+
Mavibulut Yayıncılık, 2010, 28 sayfa
ISBN: 978-975-7549-21-5