Yeğenim Elif 40’ını devirdiği şu günlerde, ona ilk kitabını alacak olmanın heyecanını yaşıyorum. Mutluyum, coşkuluyum. Annesi Seda daha önce bana bebeklere nasıl kitaplar alındığını sormuştu. Hatta ben de ufak bir araştırma yapıp bir yazı yazmıştım. Geçenlerde ikinci soru geldi: “Peki bebeğe nasıl kitap okunur?”

Sorunun yanıtını araştırdım. Tabii bu da ilk yazı gibi sadece derlenmiş bilgilerden oluşan, teorik bir yazı… Bebeğine kitap okumuş, onun ne tür tepkiler verdiğini gözlemlemiş anneler, babalar, teyzeler, amcalar, lütfen deneyiminizi yorumlarınızla paylaşın.

Konumuza dönersek… Bebeklere ( ya da henüz çok küçük olan çocuklara) nasıl kitap okunduğunu araştırdım ve sonuçta aşağıdaki maddeleri derledim:

  1. Çocuğunuzun sakin olduğu bir zaman dilimini, örneğin uyku sonrası, karnının tok olduğu bir zamanı seçin.
  2. İyi ışık alan, sessiz ve rahatsız edilmeyeceğiniz bir yer seçin.
  3. Kısa bir kitap seçin.
  4. Ufaklığı, kitabı rahatça görebileceği biçimde, kucağınıza alın.
  5. Kitabı bebeğin takip edebileceği bir tempoda okuyun.
  6. Çocuğunuz henüz konuşamıyorsa bile soru sorun. Nerede? Bu ne? Konuşuyorsa, yanıt vermesini bekleyin.
  7. Resimlerdeki ayrıntıları gösterin. Nesnelerin isimlerini tekrarlayın. Resimler hakkında konuşun. Neler olduğunu anlatın.
  8. Her defasında bir veya iki sayfa okuyun. Sayfa sayısını yavaş yavaş arttırın.
  9. Sözcükleri şarkı söyler gibi okuyun. İşin içine melodi ve çocuğunuzun adının da olduğu kafiyeler katın.
  10. Okumaya onun da katılması için çocuğunuzu teşvik edin. Örneğin hayvan seslerini birlikte çıkarın. Ya da tekrar bölümlerini birlikte tekrarlayın
  11. Çocuğunuz, o sırada okuduğunuz sayfaya ilgi duyduğu sürece, o sayfada kalmaya devam edin.
  12. Bebeğin kitaba dokunmasına, fiziksel olarak temas kurmasına (ellemesine, tutmasına, çiğnemesine…) izin verin.
  13. Sayfaları çocuğunuzun çevirmesine izin verin.
  14. Bebek mızmızlanmaya, kıpırdanmaya başlarsa, sesinizi biraz yükselterek ve komikleştirerek okumayı deneyin.
  15. Bebek ilgisini tamamen yitirdiyse okumayı bırakın.

 

Resim: Teresa Culkin Lawrence

Daha önceki yazıda, Çocukla Çocuk bir yorum yapmış ve kitapların dil gelişimine katkıda bulunduğunu söylemişti. Ama bu konuda farklı görüşler olduğunu da belirtmişti. Pediatrist Sabiha Paktuna Keskin, üç yaşına kadar çocukların kitaptan uzak tutulması gerektiğini söylemiş. Burada yazdığına göre, zihinsel gelişimleri için mutlaka üç boyutlu objelerle uğraşmalılarmış. İki boyutlu kitap ve televizyon bu gelişime katkıda bulunmuyormuş. Bu konuyla ilgili Nurturia’da hararetli yazışmalar olmuş. Çoğunluğun görüşü Keskin’in teorisinin tersi doğrultusunda. Ben de çoğunluktan yanayım. Haydi televizyon neyse, ama kitabın bir zararının olmadığını düşünüyorum. Kitabın katkıları “Early Moments”ta güzel güzel anlatılmış. Ayrıca hamillikten başlamak üzere, kitap okumayla ilgili doğumdan altı yaşına kadar çok güzel ipuçları da verilmiş. Vaktiniz olduğunda okumanızı öneririm.

Bu yazı da ilginizi çekebilir: