Eskiden beri Japonlardan hoşlanırım. Bu durumu Barış Manço ne kadar etkilemiştir bilemiyorum ama başlangıcı kesinlikle Shogun dizisine dayanır. Ardından, ortaokuldayken okuduğum Şibumi adlı kitap gelir. Kurosava’ydı, Miyazaki’ydi derken… Kısaca, Japonlara karşı algım açıktır.

Geçen Cumartesi, yine İyi Cüceler’in raflarını karıştırıyordum. Bir kısmı bildiğim, çoğuna aşina olduğum bir sürü renkli kitap kapağı… Yerli yazarlar, yabancı yazarlar, Japon yazarlar… Ne! Bir Japon yazar! Mei Matsuoka. Hemen kitabı incelemeye başladım.

Soğuk bir kış gününde Kurt, şöminesini yakmış, sütüyle kurabiyelerini almış, kurtlarla ilgili kitaplarını okuyormuş. Elini hangi kitaba atsa karşısına kötü, hain, açgözlü bir kurt çıkıyormuş. Buna son vermek gerektiğini düşünen Kurt, iyi bir kurt hakkında öykü yazmaya karar vermiş. Öyküsündeki kurt, karlı bir günde gezintiye çıkmış. Bir de bakmış ki, kapısının önünden başlayıp ormana doğru giden ayak izleri var yerde. Yeni bir arkadaş edinmek için izlerin peşinden gitmiş. Bir sincaba rastlamış. Kurt, sincaba, yeni bir arkadaş edinmek için ayak izlerinin sahibini aradığını açıklamış. Sincap ona inanmamış. Çünkü bir kurtun bir başka hayvanı, alışılageldiği gibi, olsa olsa yemek için arayacağını düşünüyormuş. Tavşan da aynı tepkiyi vermiş, kurbağa da. Kurt, artık içinden pek de iyi olmak gelmese de, duyduklarına kulak asmamaya çalışmış. Gölde yüzen ördeğe de ayak izlerinin sahibini sormuş. Ördek, bunların kendi ayak izleri olduğunu söylemiş ve yüzerek yakınlaşmış. Kurt, tam niyetinden söz edecekken, yakınlaşan ördeğe alıcı gözüyle bakmış ve ağzı sulanmış. Kendini tutup göle atıncaaa… Evindeki küvette kendine gelmiş. Az kalsın kendi masalındaki kurdu da diğerleri gibi kötü yapacağına hayıflanırken kapı çalmış. Açmış bir de bakmış ki, karların üzerinde ormana doğru uzanan ayak izleri…

İtiraf etmeliyim ki, ilk okuduğumda öyküyü kavrayamadım. Tekrar okuyunca, öykünün mesajı “Kişi kendi doğasına karşı gelemez, değişmek mümkün değildir, neysek oyuz,” gibi geldi. Bundan pek hoşlanmadım. Değişimi severim. Değişebilmeyi severim. Derken, Kurt’un da benim gibi düşünmeye çalıştığını fark ettim. Aslında Kurt, türdeşlerinin kötü ününe karşı çıkmak için son derece barışçıl bir yol seçiyordu: İyi bir kurt masalı yazarak “Başka bir dünya mümkün!” diyordu. O diyordu ama çevresinin yargısız infazından kurtulamıyordu ki! Diğer hayvanlara göre o bir kurttu ve arkadaşlık değil yemek arardı, ona güvenilmezdi. Adeta, iyi niyetle kurtların başka türlü de olabileceğini göstermeye çalışan Kurt’u masallardaki kötü kurtlardan biri olmaya zorluyorlardı. Toplum, suçlunun suçlu kalmasını istiyordu. Toplum kendi kör yargılarına, korkularına sarılıyor ve iyi niyetli bir çabayı görmezden geliyordu. Kim risk almak ister ki? Nitekim Kurt, değişimi unutup toplumu haklı çıkartacak işlere girişiyordu. Neyse ki, küvette de olsa kendine geliyor, düştüğü durumun farkına varıyordu. Tam o sırada kapının çalması, kapıyı açan Kurt’un, masalındaki gibi ormana uzanan ayak izleri görmesi de bana başta anlamsız gelmişti. Şimdi alıyorum ki, bu ikinci bir denemedir.

Kitabın resimleri de Mei Matsuoka’ya ait. Resimlere bakınca, yarı İngiliz yarı Japon Matsuoaka’nın Japon yanının ağır bastığını söyleyebilirim. Böyle düşünmeme resimlerdeki minyatür sanatını andıran perspektif yaklaşımı ve iki boyutlulukla stilize biçimler neden oluyor. Her ne kadar Kurt insanlarınki gibi bir evde yaşıyorsa da, resimlere bakarak sincabın ağaçta, tavşanın kovukta, köstebeklerin toprağın altında, kurbağanın su kenarında yaşadığını görebiliyoruz. Kitabın grafik tasarımı da anlatımı güçlendirecek biçimde yapılmış.

Öykü, sonundaki beklenmedik ayak izleri sayesinde kendi etkinliğini öneriyor: Okumanız bitince çocuğunuzla birlikte bundan sonra ne olacağını konuşabilirsiniz ya da, daha güzeli, kendi öykünüzü uydurabilirsiniz. Acaba sizin öykünüzde Kurt başarabilecek mi?

Hamiş: “Bir Dolap Kitap” isimli radyo programımızda “Karda Ayak İzleri” hakkında da konuştuk. Dinlemek için tıklayın.

Karda Ayak İzleri
Özgün Adı: Footprints in the Snow
Yazan ve Resimleyen: Mei Matsuoka
Çeviren: Aslı Motchane
Yaş grubu: 3+
Kır Çiçeği Yayıncılık, 2007,  30 sayfa
ISBN: 978-9944-701-03-7